ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎರಡು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಇಲಾಖೆ (ಹಿಂದೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಇಲಾಖೆ). ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಚಿವರು.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)
Emblem of India.svg
ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ
Agency overview
ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆIndiaಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿನವದೆಹಲಿ
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಪೀಯುಷ್ ಗೋಯಲ್, ಸಚಿವರು
ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ, ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ
ಸೋಮ್ ಪರಕಾಶ್, ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ
ವೆಬ್ಸೈಟ್Department of Commerce

[೧]

Department of Industrial Policy and Promotion

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಸಂಪಾದಿಸಿ

Minister of Commerce and Industry
( वाणिज्य एवं उद्योग मंत्री)
 
Incumbent
Piyush Goyal[೨]

since 03 September 2017
Ministry of Commerce and Industry
StyleThe Honourable
NominatorPrime Minister
AppointerPresident (on the advice of the Prime Minister)
Websitecommerce.gov.in

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ . ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಚಿವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್ . 31 ಮೇ 2019 ರಂದು ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭು ಅವರಿಂದ ಗೋಯಲ್ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. [೩]

ಹಿಂದಿನ ಮಂತ್ರಿಗಳು: ಕೈಗಾರಿಕಾಸಂಪಾದಿಸಿ

Name Portrait Term of office Party Prime Minister
Syama Prasad Mukherjee   15 August 1947 19 April 1950 Indian National Congress Jawaharlal Nehru
Harekrushna Mahtab 13 May 1950 26 December 1950
Nityanand Kanungo 19 July 1963 9 June 1964
Ram Subhag Singh   9 June 1964 13 June 1964 Lal Bahadur Shastri
H. C. Dasappa 19 July 1964 29 October 1964
Tribhuvan Narain Singh 30 October 1964 24 January 1966
Damodaram Sanjivayya   24 January 1966 13 March 1967 Indira Gandhi
F. A. Ahmed

(Industrial Development)
  13 March 1967 27 June 1970
Dinesh Singh

(Industrial Development and Internal Trade)
27 June 1970 18 March 1971
Moinul Hoque Choudhury

(Industrial Development)
18 March 1971 22 July 1972
C Subramaniam

(Industrial Development)
  22 July 1972 10 October 1974
T. A. Pai

(Industry)
10 October 1974 23 March 1977
Brij Lal Verma 28 March 1977 6 July 1977 Janata Party rowspan="4" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Janata Party/meta/color" width="4px" | Morarji Desai
George Fernandes   6 July 1977 15 July 1977
Kasu Brahmananda Reddy   30 July 1979 27 November 1979 Charan Singh
T. A. Pai 27 November 1979 14 January 1980
N. D. Tiwari   8 August 1981 3 August 1984 Indian National Congress Indira Gandhi
Kotla Vijay Bhaskar Reddy 7 September 1984 31 December 1984
Veerendra Patil 14 January 1985 25 September 1985 Rajiv Gandhi
N. D. Tiwari   25 September 1985 22 October 1986
J. Vengala Rao 22 October 1986 2 December 1989
Ajit Singh[೪][೫] 5 December 1989 10 November 1990 Janata Dal rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Janata Dal/meta/color" width="4px" | V. P. Singh
K. Karunakaran   11 June 1995 16 May 1996 Indian National Congress P. V. Narasimha Rao
Suresh Prabhu   16 May 1996 1 June 1996 Bharatiya Janata Party Atal Bihari Vajpayee
Murasoli Maran   1 June 1996 19 March 1998 DMK rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:DMK/meta/color" width="4px" | H. D. Dewe Gowda
Sikandar Bakht 19 March 1998 13 October 1999 Bharatiya Janata Party Atal Bihari Vajpayee

ಹಿಂದಿನ ಮಂತ್ರಿಗಳು: ವಾಣಿಜ್ಯಸಂಪಾದಿಸಿ

Name Portrait Term of office Party Prime Minister
I. I. Chundrigar   2 September 1946 14 August 1947 All-India Muslim League Jawaharlal Nehru

(as Vice President of the Executive Council)
Cooverji Hormusji Bhabha

(Commerce)
15 August 1947 6 April 1948 Indian National Congress Jawaharlal Nehru
Kshitish Chandra Neogy

(Commerce)
6 April 1948 19 April 1950
Jawaharlal Nehru

(Commerce and Industry)
  19 April 1950 13 May 1950
Sri Prakasa

(Commerce)
  29 May 1950 26 December 1950
Harekrushna Mahtab

(Commerce and Industry)
  26 December 1950 13 May 1952
T T Krishnamachari

(Commerce and Industry)
  13 May 1952 30 August 1956
Morarji Desai

(Commerce and Industry)
  1 January 1957 28 March 1958
Lal Bahadur Shastri

(Commerce and Industry)
  28 March 1958 5 April 1961
KC Reddy

(Commerce and Industry)
5 April 1961 19 July 1963
Manubhai Shah

(As MoS till 24 January 1966)

(Commerce)
9 June 1964 13 March 1967 Lal Bahadur Shastri
Dinesh Singh

(Commerce)
13 March 1967 14 February 1969 Indira Gandhi
Bali Ram Bhagat

(Foreign Trade and Supply)
  14 February 1969 27 June 1970
Lalit Narayan Mishra

(Foreign Trade and Supply)
  27 June 1970 5 February 1973
D. P. Chattopadhyay

(Commerce)

(as MoS till 23 December 1976)
5 February 1973 24 March 1977
Mohan Dharia

(Commerce)
26 March 1977 28 July 1979 Janata Party rowspan="2" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Janata Party/meta/color" width="4px" | Morarji Desai
Hitendra Desai

(Commerce)
30 July 1979 14 January 1980 Charan Singh
Pranab Mukherjee

(Commerce)[೬]
  14 January 1980 15 January 1982 Indian National Congress (Indira) rowspan="3" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Indian National Congress (Indira)/meta/color" width="4px" | Indira Gandhi
Shivraj Patil

(MoS, Independent Charge)

(Commerce)[೭]
  15 January 1982 29 January 1983
Pranab Mukherjee

(Commerce)
  7 September 1984 31 December 1984
V. P. Singh[೮]   29 January 1983 25 September 1985 Indian National Congress Rajiv Gandhi
Arjun Singh   15 November 1985 20 January 1986
P Shiv Shankar

(Commerce)
20 January 1986 25 July 1987
N. D. Tiwari

(Commerce)
  25 July 1987 25 June 1988
Dinesh Singh

(Commerce and Industry)
25 June 1988 2 December 1989
Arun Nehru

(Commerce)[೯]
5 December 1989 10 November 1990 Janata Dal rowspan="2" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Janata Dal/meta/color" width="4px" | V. P. Singh
Subramanian Swamy

(Commerce)
  21 November 1990 21 June 1991 Chandra Shekhar
P Chidambaram

(MoS, Independent Charge)

(Commerce)
  21 June 1991 9 July 1992 Indian National Congress P. V. Narasimha Rao
P. V. Narasimha Rao 9 July 1992 18 January 1993
Pranab Mukherjee

(Commerce)[೧೦]
  January 1993 February 1995
P Chidambaram

(MoS, Independent Charge)

(Commerce)
  10 February 1995 3 April 1996
P. V. Narasimha Rao 3 April 1996 15 May 1996
Devendra Prasad Yadav

(Commerce)
1 June 1996 29 June 1996 Janata Dal rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Janata Dal/meta/color" width="4px" | H. D. Dewe Gowda
Bolla Bulli Ramaiah

(Commerce)
29 June 1996 19 March 1998 Telugu Desam Party rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Telugu Desam Party/meta/color" width="4px" | H. D. Dewe Gowda

Inder Kumar Gujral
Ramakrishna Hegde

(Commerce)[೧೧]
19 March 1998 13 October 1999 Lok Shakti rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Lok Shakti/meta/color" width="4px" | Atal Bihari Vajpayee
Murasoli Maran

(Commerce and Industry)
  13 October 1999 9 November 2002 DMK rowspan="1" bgcolor="ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Dravida Munnetra Kazhagam/meta/color" width="4px" |
Arun Shourie

(Commerce and Industry)
  9 November 2002 29 January 2003 Bharatiya Janata Party
Arun Jaitley

(Commerce and Industry)
  29 January 2003 22 May 2004
Kamal Nath

(Commerce and Industry)[೧೨]
  23 May 2004 22 May 2009 Indian National Congress Manmohan Singh
Anand Sharma

(Commerce and Industry)[೧೩]
  22 May 2009 26 May 2014
Nirmala Sitharaman

(Commerce and Industry)

(MoS, Independent Charge)
  26 May 2014 3 September 2017 Bharatiya Janata Party Narendra Modi
Suresh Prabhu

(Commerce and Industry)
  3 September 2017 30 May 2019
Piyush Goyal

(Commerce and Industry)
  31 May 2019 Incumbent

ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಸಂಪಾದಿಸಿ

ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನ ಕ್ರಮಗಳು, ಕೆಲವು ರಫ್ತು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇಲಾಖೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಗಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: [೧೪]

  • ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಭಾಗ
     
    ಭಾರತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ
  • ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗ
  • ಆರ್ಥಿಕ ವಿಭಾಗ
  • ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿ ವಿಭಾಗ
  • ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಾಗ
  • ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಭಾಗ
  • ಸರಬರಾಜು ವಿಭಾಗ
  • ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಭಾಗ

ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: [೧೫]

  • ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ
  • ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ
  • ರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ
  • ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
  • ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು

ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಇಲಾಖೆಸಂಪಾದಿಸಿ

ಈ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು 1995 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2000 ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಗಳ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಈ ಇಲಾಖೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಡಳಿತ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿತರಣೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಇಲಾಖೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದೇಶಕ್ಕೆ ಎಫ್‌ಡಿಐ ಹರಿವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದೆ. WPI - Wholesale Price Index (ಅಂದರೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಸಹ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ).

ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳುಸಂಪಾದಿಸಿ

  1. India, Welcome to department of commerce, Government of. "Welcome to department of commerce, Government of India". commerce.gov.in.
  2. Minister of State (Independent Charge)
  3. "List of ministers in Narendra Modi's government". The Economic Times. 27 May 2014. Retrieved 28 June 2014.
  4. Arun Nehru was Minister of Commerce, while Ajit Singh was in charge of Industry
  5. "Fifteenth Lok Sabha, Members Bioprofile :Singh,Shri Ajit". loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved August 29, 2014.
  6. "Archived copy". Archived from the original on 3 September 2014. Retrieved 6 July 2016.CS1 maint: archived copy as title (link)
  7. "Thirteenth Lok Sabha, Members Bioprofile : Patil,Shri Shivraj V." loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 3 September 2014. Retrieved August 29, 2014.
  8. "Tenth Lok Sabha, Members Bioprofile : SINGH, SHRI VISHWANATH PRATAP". loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 15 October 2014. Retrieved August 29, 2014.
  9. "9th Lok Sabha, Members Bioprofile : NEHRU, SHRI ARUN KUMAR". loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 17 October 2013. Retrieved August 29, 2014.
  10. "Fifteenth Lok Sabha, Members Bioprofile : Mukherjee,Shri Pranab". loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 3 September 2014. Retrieved August 29, 2014.
  11. "Rajya Sabha Members Biographical Sketches 1952 - 2003: H" (PDF). pp. 3–4. Retrieved 2014-09-01.
  12. "Sixteenth Lok Sabha Members Bioprofile : Kamal Nath,Shri". loksabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on 3 September 2014. Retrieved August 29, 2014.
  13. "Webpage of Shri Anand Sharma, Member of Parliament (RAJYA SABHA)". rajyasabha.nic.in. National Informatics Centre. Archived from the original on ಮಾರ್ಚ್ 27, 2019. Retrieved August 29, 2014. Check date values in: |archive-date= (help)
  14. "Organisational Set-up and Functions". Department of Commerce, Government of India. Archived from the original on 19 October 2008. Retrieved 2008-11-06.
  15. "Subjects under Administrative Control". Department of Commerce, Government of India. Archived from the original on 19 December 2008. Retrieved 2008-11-06.

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳುಸಂಪಾದಿಸಿ