ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕ

ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತುಳುವ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಈತ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ತಂದೆ. ಈತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ವೀರನರಸಿಂಹ ರಾಯ. ನರಸ ನಾಯಕನು ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪೩೮ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ತುಳುವ ಈಶ್ವರ ನಾಯ್ಕರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.

ನರಸ ನಾಯಕನು ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ನಾಗಲಾದೇವಿಯಿಂದ ವೀರನರಸಿಂಹ ರಾಯ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ, ಅಚ್ಯುತ ದೇವರಾಯ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು.

Tuluva Narasa Nayaka
First King of Tuluva Dynasty
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ Viranarasimha Raya
ಗಂಡ/ಹೆಂಡತಿ Unknown first wife
Nagala Devi
ಸಂತಾನ
Viranarasimha Raya (from first wife)
Krishnadevaraya (from Nagala Devi)
Achyuta Deva Raya (from Nagala Devi)
ತಂದೆ Tuluva Isvara Nayaka
ಜನನ 18 March 1438 , Hampi
ಮರಣ 6 October 1503,
Penukonda
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಸಂಗಮ ವಂಶ
ಹರಿಹರ I 1336–1356
ಬುಕ್ಕ ರಾಯ I 1356–1377
ಹರಿಹರ ರಾಯ II 1377–1404
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ 1404–1405
ಬುಕ್ಕ ರಾಯ II 1405–1406
ದೇವ ರಾಯ I 1406–1422
ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ 1422
ವೀರ ವಿಜಯ ಬುಕ್ಕ ರಾಯ 1422–1424
ದೇವ ರಾಯ II 1424–1446
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ರಾಯ 1446–1465
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ II 1465–1485
ಪ್ರೌಢ ರಾಯ 1485
ಸಾಳ್ವ ವಂಶ
ಸಾಳ್ವ ನರಸಿಂಹ ದೇವ ರಾಯ 1485–1491
ತಿಮ್ಮ ಭೂಪಾಲ 1491
ನರಸಿಂಹ ರಾಯ II 1491–1505
ತುಳುವ ವಂಶ
ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕ 1491–1503
ವೀರ ನರಸಿಂಹ ರಾಯ 1503–1509
ಕೃಷ್ಣ ದೇವ ರಾಯ 1509–1529
ಅಚ್ಯುತ ದೇವ ರಾಯ 1529–1542
ವೆಂಕಟ I 1542
ಸದಶಿವ ರಾಯ 1542–1570
ಅರವೀಡು ವಂಶ
ಆಳಿಯ ರಾಮ ರಾಯ 1542–1565
ತಿರುಮಲ ದೇವ ರಾಯ 1565–1572
ಶ್ರೀರಂಗ I 1572–1586
ವೆಂಕಟ II 1586–1614
ಶ್ರೀರಂಗ II 1614
ರಾಮ ದೇವ ರಾಯ 1617–1632
ವೆಂಕಟ III 1632–1642
ಶ್ರೀರಂಗ III 1642–1646

ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಸಂಪಾದಿಸಿ

ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ತಂದೆ ತುಳುವ ಈಶ್ವರ ನಾಯಕನಂತೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು. ೧೪೯೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹನ ಮರಣದ ನಂತರ, ರಾಜಕುಮಾರ ತಿಮ್ಮ ಭೂಪಾಲನು ಸೈನ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಿಷ್ಠಾವಂತ ನರಸ ನಾಯಕನು ನಂತರ ಇತರ ರಾಜಕುಮಾರ, ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹ ರಾಯನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಾಕರ್ತ (ರಕ್ಷಕ) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ (ಲಾರ್ಡ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸೇನಾಧಿಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್), ಮಹಾಪ್ರಧಾನ (ಪ್ರಧಾನಿ) ಮತ್ತು ರಾಜನ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ (ಏಜೆಂಟ್) ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.[೧] ಅವರು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಗಜಪತಿಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹಿ ನಾಯಕರಿಂದ ಅನೇಕ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರು. [೨]

ಪೆನುಕೊಂಡದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಡಿ ನರಸಿಂಹರಾಯನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಸಂಪಾದಿಸಿ

೧೪೯೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹನ ಮರಣದ ನಂತರ, ರಾಜಕುಮಾರ ತಿಮ್ಮ ಭೂಪಾಲನು ಸೈನ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಿಷ್ಠಾವಂತ ನರಸ ನಾಯಕನು ನಂತರ ಇತರ ರಾಜಕುಮಾರ, ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹ ರಾಯನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹರಾಯ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದಾಗ ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಅಧಿಕಾರವು ಅವನ ರಕ್ಷಕ ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕನ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೪೯೪ ರಲ್ಲಿ, ನರಸನು ಪೆನುಕೊಂಡದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹ ರಾಯನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಆಳಿದನು.

ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇಲೆ ನರಸ ನಾಯಕ ಗೆಲುವುಸಂಪಾದಿಸಿ

ಹೊಯ್ಸಳ ಪ್ರಚಾರಸಂಪಾದಿಸಿ

ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪೬೩ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹ ದೇವ ರಾಯರು ಆಳಿದಾಗ, ರಾಜನು ರಾಜಧಾನಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು. ೧೪೯೬ ರಲ್ಲಿ, ನರಸ ನಾಯಕನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದನು ಮತ್ತು ಟ್ರೀಚಿಯ ಗವರ್ನರ್ ಸಲಾಸ್ ರೈ ಮತ್ತು ತಂಜವೂರಿನ ವಿಕ್ರಮ್ ಶಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಂಡಾಯ ನಾಯಕರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಕಾವೇರಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಚೋಳ, ಚೇರ, ಮಧುರೈ ಪ್ರದೇಶ, ಹೂನ ಅಥವಾ ಹೊಯ್ಸಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಂದ ಮೇ ೧೪೯೭ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗೋಕರ್ಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಪೆನುಗೊಂಡ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. [೩]

ಕಳಿಂಗದ ಗಜಪತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯಸಂಪಾದಿಸಿ

೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೪೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಗಜಪತಿ ರಾಜ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನು ವಿಜಯನಗರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಪೆನ್ನಾರ್‌ಗೆ ಮುನ್ನಡೆದನು. ಆದರೆ ನರಸ ನಾಯಕನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು. [೪]

ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಸಂಪಾದಿಸಿ

ನರಸ ನಾಯಕನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಿದನು. ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಈಗ ಸಣ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಭುತ್ವಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಿಜಾಪುರದ ಯುಸು‍ಫ್ ಆದಿಲ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನುಸೋಲಿಸಲು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಮನಿ ಮಂತ್ರಿ ಖಾಸಿಂ ಬರಿದ್ ನರಸ ನಾಯಕನಿಗೆ ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಮುದ್ಗಲ್ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಫೆರಿಷ್ಟರ ಬರಹಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನರಸ ನಾಯಕನು ರಾಯಚೂರು ದೋವಾಬ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಅದು ದೋವಾಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಡೋಬ್‌ನ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದವು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಖಾನ್ ನರಸ ನಾಯಕನನ್ನು ಬಿಜಾಪುರಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನರಸ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದನು. ೧೫೦೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಕುತಂತ್ರದ ಆಡಳಿತಗಾರನಿಗೆ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದೋಬ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.[೫] ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ತುಳುವ ನರಸ ನಾಯಕನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹ ದೇವರಾಯನ ಕನಸನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು. ಅವನು ದೃಢವಾದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಡೊಮೇನ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದನು. ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಮತ್ತು ಗಜಪತಿಯನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಗ ಹಾಗೂ ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಸುವರ್ಣ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದನು. [೬] ಅವನ ನಂತರ ೧೫೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ವೀರನರಸಿಂಹ ರಾಯನು ಆಳಿದನು.  

ಉಲ್ಲೇಖಸಂಪಾದಿಸಿ

  1. Majumdar, R.C. (2006). The Delhi Sultanate, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, p.306
  2. "Tuluva Narasa Nayaka | Facebook".
  3. "Tuluva Narasa Nayaka | Facebook".
  4. "Tuluva Narasa Nayaka | Facebook".
  5. "Tuluva Narasa Nayaka | Facebook".
  6. "Tuluva Narasa Nayaka | Facebook".