"ಮುದ್ರೆ (ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ)" ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಚು
numberEdit ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ
ಚು (SpaceEdit ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿಸಿದೆ)
ಚು (numberEdit ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ)
{{about|the use of mudrā in Indic religion|mudra as used in Indian classical music|Mudra (music)}}
[[ಚಿತ್ರ:Mudra-1.png|thumb|ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು]]
ಒಂದು '''ಮುದ್ರೆ''' ಯು{{Audio-IPA|en-us-mudra-2.ogg|[muːˈdrɑː]}} ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]: मुद्रा, ("ಮೊಹರು," "ಗುರುತು," ಅಥವಾ "ಅಭಿನಯ),) [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]] ಅಥವಾ [[ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳ ಒಂದು ಅಭಿನಯವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.<ref>ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ (2010೨೦೧೦).''[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/396017/mudra ಮುದ್ರೆ (symbolic gestures)].'' 2008ರ೨೦೦೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರಂದು೧೧ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಹಲವು ಮುದ್ರೆಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೇಹದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರೆಗಳು ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮುದ್ರೆಯು ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭಿನಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಟಾವೋ ತತ್ವಗಳ ಭಾರತಿಯ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧಾತ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
 
ಒಂದು ನೂರಾ ಎಂಟು ಮುದ್ರೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ (ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ) ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ವುಡ್‌ರೋಫೆ, ಸರ್ ಜಾನ್, ''[http://books.google.com/books?id=3e3_GVggCgUC ಶಕ್ತಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಶಕ್ತ: ಎಸ್ಸೇಸ್ ಆ‍ಯ್‍೬೦ಡ್ ಆಡ್ರಸಸ್ ಆನ್ ಶಕ್ತ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]'' </ref>
[[ಯೋಗ|ಯೋಗದಲ್ಲಿ]], ಮುದ್ರೆಗಳು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದ (ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮ) ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳು ಉಸಿರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯೋಜನಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
 
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ)ಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 2009೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮೆದುಳಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯು, ಕೈಗಳ ಅಭಿನಯಗಳು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮೆದುಳಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿತು.<ref>[http://www.sciencedaily.com/releases/2009/11/091109173412.htm ಸೈನ್ಸ್ ಡೈಲಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಅಬೌಟ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಗೆಸ್ಚರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಬ್ರೈನ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಶನ್]</ref>
 
== ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
 
== ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಮುದ್ರೆಯು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು ಬುದ್ಧ ಕಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು 24೨೪ ''{{IAST|asaṁyuta}}'' ("ಬೇರ್ಪಟ್ಟ", ಅಂದರೆ "ಒಂದು-ಕೈಯ" ಮುದ್ರೆ) ಮತ್ತು 13೧೩ ''{{IAST|saṁyuta}}'' ("ಸಂಯೋಜಿತ", ಅಂದರೆ "ಎರಡು-ಕೈಯಿಂದ") ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮುದ್ರೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡೂ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ''ಆಸನಗಳ'' ("ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭಂಗಿಗಳು") ಜೊತೆಗೆ ಮುದ್ರೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]]ದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ{{IAST|Nāṭya}} ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಮುದ್ರೆಯು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವವನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕೈಯ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಲಾವೋಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳು ಪರಸ್ಪರರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
 
ಜ್ಯಾಮ್‌ಗೊನ್ ಕೊಂಗ್ಟ್ರುಲ್‌ನ ''ಹೇವಜ್ರಾ ತಂತ್ರ'' ದ ಮೇಲಿನ ಅವನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮೂಳೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳೂ (ಸಂಸ್ಕೃತ: {{IAST|aṣṭhiamudrā}}; Tib: rus pa'i rgyanl phyag rgya) ಕೂಡ "ಮುದ್ರೆ" ಅಥವಾ "ಮೊಹರುಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ಕಂಗ್‌ಟ್ರುಲ್, ಜಾಮ್‌ಗಾನ್ (ಲೇಖಕ); ( ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದಕರು: ಗ್ಯಾರಿಸ್ಕೊ, ಎಲಿಯೊ; ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೆಯ್ಡ್, ಇನ್‌ಗ್ರಿಡ್) (2005೨೦೦೫). ''ದ ಟೆಶರಿ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ (ಶೆಸ್ ಬ್ಯಾ ಕುನ್ ಲ ಪೈ ಮಜೊಡ್). '' ''ಬುಕ್ ಸಿಕ್ಸ್, ಪಾರ್ಟ್ ಫೋರ್: ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ತಂತ್ರ, ದ ಇಂಡಸ್ಟ್ರುಕ್ಟಿಬೆ ವೇ ಆಫ್ ಸೆಕ್ರೆಟ್ ಮಂತ್ರ'' . ಬೋಲ್ಡರ್, ಕಲೊರಾಡೊ, ಯುಎಸ್‌ಎ: ಸ್ನೊ ಲಿಯಾನ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್. ISBN 1-55939೫೫೯೩೯-210೨೧೦-X (alk.paper) p.493೪೯೩</ref>
 
== ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ==
ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ "ಹಸ್ತ ಮುದ್ರೆ"ಯು (ಹಸ್ತ ಎನ್ನುವುದು ಕೈ ಎಂಬುದರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ) ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುದ್ರೆಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗಳು (ಉಪಯೋಗಗಳು) ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಭರತನಾಟ್ಯ|ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ]] 28೨೮ (ಅಥವಾ 32೩೨) ಮೂಲ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿ 24೨೪ ಮುದ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಓಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ 20೨೦ ಮುದ್ರೆಗಳಿವೆ. ಈ ಮೂಲ ಮುದ್ರೆಗಳು ಒಂದು ಕೈ, ಎರಡು ಕೈಗಳು, ಭುಜದ ಚಲನೆಗಳು, ದೇಹದ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಅಭಿನಯಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಕೋಶವು ಸುಮಾರು 900೯೦೦ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{harvnb|Barba|1991|pp=136}}</ref>
 
== ಯೋಗಿಕ ಮುದ್ರೆಗಳು ==
 
=== ಮೂಲ ಮುದ್ರೆ: ಚಿನ್ ಮುದ್ರೆ ===
ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ತೋರುಬೆರಳು ಒಂದು ಶೂನ್ಯವಾಗಿ (ಜೀರೋ) ಸಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳು ತೋರುಬೆರಳಿನ ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ವಜ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಗೈ-ಊರಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಆಳವಾದ "ಹೊಟ್ಟೆಯ-ಉಸಿರಾಟ"ಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಭಾಜಕಾಂಗವನ್ನು (ಎದೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಭಾಗ) ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಭಾಜಕಾಂಗವು ಉಸಿರೆಳೆತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೋಣಿ ಕುಹರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕುಗ್ಗಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು 5-2-4-2 (5 ನಿಶ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 4 ಉಸ್ಛ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಉಸಿರಾಟವು ಶ್ರೋಣಿ ಕುಹರಗಳಲ್ಲಿ (ಕಲಿಜ ಕುಹರಗಳಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು (ಶಕ್ತಿ) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
 
=== ಮೂಲ ಮುದ್ರೆ: ಚಿನ್ಮಯ ಮುದ್ರೆ ===
ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ತೋರುಬೆರಳು ಚಿನ್ ಮುದ್ರೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ತೋರುಬೆರಳಿನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳಿನ ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಭಾಗವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿರಬೇಕು. ಚಿನ್ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ, ವಜ್ರಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶಿಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು 5-2-4-2 (5 ನಿಶ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 4 ಉಸ್ಛ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಉಸಿರಾಟವು ಮುಂಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
 
=== ಮೂಲ ಮುದ್ರೆ: ಆದಿ ಮುದ್ರೆ ===
ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸಣ್ಣ ಬೆರಳಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಅಂಗೈಯೊಳಗೆ ಮಡಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ಮಡಚಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಚಿನ್ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ, ವಜ್ರಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಉಸಿರೆಳೆತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಕ್ಷಕವಚದ (ಎದೆಕವಚ)ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶಿಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು 5-2-4-2 (5 ನಿಶ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 4 ಉಸ್ಛ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಉಸಿರಾಟವು ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
 
=== ಮೂಲ ಸ್ಥಿರ ಮುದ್ರೆ: ಬ್ರಹ್ಮ ಮುದ್ರೆ ===
ಅಂಗೈಗಳು ಆದಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅಂಗೈಯ ಒಳಭಾಗವು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಬೆರಳಿನ ಗೆಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬೆರಳಿನ ಗಂಟುಗಳು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಭಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ವಜ್ರಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಉಸಿರಾಟವು ಪೂರ್ಣವಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: ಉಸಿರೆಳೆತದಲ್ಲಿ, ವಿಭಾಜಕಾಂಗವು ಕುಗ್ಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎದೆಕವಚದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಿವಾಸವು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಒಂದು "ತರಂಗದ" ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಅಲೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು 5-2-4-2 (5 ನಿಶ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 4 ಉಸ್ಛ್ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಉಸಿರಾಟವು ಪೂರ್ತಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣದ ಸಂಚಾರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
 
=== ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಿರ ಮುದ್ರೆ: ಪ್ರಾಣ ಮುದ್ರೆ ===
=== ಅಭಯ ಮುದ್ರೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Ddol-mangA.jpg|right|thumb|ಕೊರಿಯಾಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರಶರ್ ಸಂಖ್ಯೆ. 119. ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಅಭಯ ಹಸ್ತವನ್ನು, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ವರದ ಹಸ್ತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ (ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವ ಸನ್ನೆ).]]
''ಅಭಯ ಮುದ್ರೆ'' ("ಭಯ-ಇಲ್ಲದ ಮುದ್ರೆ")ಯು ರಕ್ಷಣೆ, ಶಾಂತಿ, [[:wikt:benevolence|ದಯಾಪರತೆ]], ಮತ್ತು ಭಯದ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರವಾದದಲ್ಲಿ, ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಬಲ ಕೈಯು ಭುಜದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ತೋಳು ಬಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂಗೈಯು ಬೆರಳುಗಳು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊರಗಡೆ ಚಾಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೇರಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಎಡ ಕೈಯು ನಿಂತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲಾವೋಸ್|ಲಾವೋಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಈ ಮುದ್ರೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಎರಡು ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪರತೆಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೆಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೌದ್ಧದರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಮುಂಚೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗಾಂಧಾರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಮುದ್ರೆಯು ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು 4 ನೆಯ ಮತ್ತು 7 ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ವಿಯಿ ಮತ್ತು ಸುಯಿ ಶಕೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಸಂಕೇತವು ಬುದ್ಧನು ಒಂದು ಆನೆಯಿಂದ ಧಾಳಿಗೊಳಗಾದ ಸಂದರ್ಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವು ಹಲವಾರು ಹಸಿಚಿತ್ರಣಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಹಾಯಾನದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮುದ್ರೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಭಯ ಮುದ್ರೆಯು ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವಂತೆ ತೋರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಇದು ಶಿಂಗಾನ್ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಜಪಾನೀಯರ: ''ಸೆಮುಯಿ-ಇನ್'' ; ಚೀನಿಯರ: ''ಶಿವುವಿ ಯಿನ್'' ){{Citation needed|date=April 2007}}
 
=== ಭೂಮಿಸ್ಪರ್ಶ ಮುದ್ರೆ ===
=== ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಮುದ್ರೆ ===
''ಧರ್ಮಚಕ್ರ ಮುದ್ರೆ'' ಯು ಸಾರಾನಾಥದಲ್ಲಿನ ಎರಳೆ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ನಂತರ ಅವನ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪನ್ಯಾಸದ ನೀತಿ ಬೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ, [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ]] ಮಾತ್ರ ಹಾಕಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಈ ಮುದ್ರೆ, ವಿಧಿ ಬಂಧನೆಯ ವಿತರಣಾಕಾರನಂತೆ ಮೈತ್ರೇಯ ಕಾಪಾಡಿದ್ದನೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಧರ್ಮದ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ ಚಕ್ರವು ವಿಕ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಬಲ ಅಂಗೈ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ಎಡ ಅಂಗೈ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ, ಕೆಲವು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಬಿಮುಖವಾಗಿರುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದು ಭಾರತದ ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ಬೆರಳುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಡೋ-ಗ್ರೀಕ್ ಶೈಲಿಯ ಗಾಂಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಡಿಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲಗೈ ಮುಷ್ಟಿ ಎಡಗೈ ಮೇಲೆ ಹರಡಿರುವ ಬೆರಳುಗಳು ಹೆಬ್ಬೆರಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಹೊರ್ಯು-ಜಿ ಯ ಚಿತ್ರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಗೈ ಎಡಗೈ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವಂತಿದೆ, ಜಪಾನಿನ ಅಮಿತಾಭ ದ ನಿಖರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು 9ನೇ೯ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. (ಜಪಾನೀಯರ: ''ಟೆನ್‍ಬೊರಿನ್-ಇನ್ '' , ''ಚಿಕಿಚಿ-ಜೋ'' , ''ಹೊಶಿನ್-ಸೆಪ್ಪೋ-ಇನ್ '' ; ಚೀನಿಯರ: ''ಜುವನ್‌ಫಾಲನ್ ಯಿನ್'' )
<br />
 
 
=== ವರದಾ ಮುದ್ರೆ ===
''ವರದಾ ಮುದ್ರೆ'' ("ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮುದ್ರೆ")ಯು ಸ್ವಾಗತ, ಔದಾರ್ಯ, ನೀಡುವುದು, ಅನುಕಂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಡಗೈಯಲ್ಲೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮಾನವನು ದುರಾಸೆ,ಸಿಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಮಾರ್ಗದೆಡೆಗೆ ನಡೆಯವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೋಳನ್ನು ವಕ್ರಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಸ್ತವು ಸ್ವಲ್ಪ ತಿರುಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತೋಳು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಭಾಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಹಸ್ತದ ಬೆರಳುಗಳು ನೇರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವರಹಾ ಮುದ್ರೆಯು ಇನ್ನಿತರ ಮುದ್ರೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬರದೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅಭಯಾ ಮುದ್ರೆಯಂತೆ ಬಲಗೈ ಬಳಸರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿತರ್ಕಾ ಮುದ್ರೆ ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಲು ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವೈ ಮತ್ತು ಅಸಕಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು ನಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಡಿಲವಾಗತೊಡಗಿದವು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಬಾಗಿಕೊಂಡವು. [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] 4ನೇಯ೪ನೇಯ 5ನೇಯ೫ನೇಯ ಶತಮಾನಗಳ [[ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಗುಪ್ತ]]ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವರದಾ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಜಪಾನೀಯರ: ''ಯೋಗನ್-ಇನ್'' , ''ಸೀಗನ್-ಇನ್'' , ''ಸೆಯೊ-ಇನ್'' ; ಚೈನಾ: ''ಶಿಯ್ನನ್ ಯಿನ್'' .)
<br />
 
ಮುದ್ರೆಗಳು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧಮತ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತೋಳು, ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಆಸನಗಳಾಗಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುದ್ಧ ಮುದ್ರೆಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕುಂಗ್ ಫು ಮುದ್ರೆಗಳ ರೀತಿಯ ಅನೇಕ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Harvnb|Johnson|2000|p=48}}.</ref>
 
ಮುರೊಮೊಟೊ (2003೨೦೦೩) ತನ್ನ ''ಮುದ್ರೆ'' ಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕದನಕಲೆಗಳಾದ ಮಿಕ್ಯೋ, ಟಂಡೈ ಮತ್ತು ಶಿಂಗಾನ್‌‍ಗಳ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ:
<blockquote>
ಕದನಕಲೆಗಳ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಹಪ್ರಿಯ ಕಲೆಗಳ ಉಪಯೋಗವು ನನ್ನನ್ನು ಕುತೂಹಲಗೊಳಿಸಿತು. ಮುದ್ರೆ (ಜಪಾನೀಯರಲ್ಲಿ), ಯಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರುವಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವರಿಗಾಗಿರುವಂತಹುದಾಗಿದೆ, ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕೈಯ ಸನ್ನೆಗಳು <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಬೌದ್ಧಮತ</span>ದ (ಮಿಕ್ಯೋ) ದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟಂಡೈ ಮತ್ತು ಶಿಂಗಾನ್‌‍ ಒಳಪಂಗಡಗಳಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿದೆ. ಈ ಆಸನಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Muromoto, Wayne 2007">ಮುರೊಮೊಟೊ, ವೇನೆ (2003೨೦೦೩) ''[http://www.furyu.com/onlinearticles/mudra.html ಮುದ್ರ ಇನ್ ದ ಮಾರ್ಟಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ in the ಕದನಕಲೆಗಳು]'' . (ಡಿಸೆಂಬರ್, 20೨೦, 2007ರಂದು೨೦೦೭ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ).</ref>
</blockquote>
 
ಮುರೊಮೊಟೊ (2003೨೦೦೩) ಹೇಳುವಂತೆ ಕದನಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಮುದ್ರೆ'' ಯ ಪರಂಪರೆಯು ಕೊರ್ಯು, ರಿಯು, ಕಾಂಟೊ, ತೆನ್‌ಶಿನ್ ಶೋಡೆನ್ ಕಟೊತಿ ಶಿಂಟೋ-ರಿಯೂ, [[:fi:Risuke %C5%8Ctake|ರಿಸುಕೆ ಓಟಾಕೆ]] ಮತ್ತು ಡಾನ್ ಎಫ್. ಡ್ರಾಗರ್‌ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ:
 
<blockquote>
</blockquote>
 
ಜಪಾನೀಯರ ಯುದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ''ಮುದ್ರೆ'' ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಗದ ನಕಾಶೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮುರೊಮೊಟೊ (2003೨೦೦೩) ಶಿಂಟೋ, [[ಸಮುರಾಯ್‌]], ಟೊಕುಗವ ಸರ್ಕಾರ, ನಿಯೊ-ಕಫ್ಯೂಶಿಯಾನಿಸಮ್‌, ಝೆನ್ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ, ಕಮಕುರ ಕಾಲ, ಎಡೊ, ಟಕುಆನ್ ಮತ್ತು ಹಕುಯಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು:
<blockquote>
ಮುದ್ರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಿಕ್ಯೋ ರೂಪಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅನೇಕ ಕೊರ್ಯು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಮಿಕ್ಯೋ ಮತ್ತು ಶಿಂಟೋಗಳು 1600ರ೧೬೦೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಿಯುನ ಸಮುರಾಯ್‌ನ ಧರ್ಮಗಳಾಗಿವೆ. ಟೊಕುಗವ ಸರ್ಕಾರವು ತಡೆವೊಡ್ಡಿದ ನಂತರ ನಿಯೊ-ಕಫ್ಯೂಶಿಯಾನಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ರಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ‌ ಝೆನ್ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ</span>‌ದಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. 1300ರ೧೩೦೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಮಕುರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಝೆನ್ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಝೆನ್ ಗುರುಗಳಾದ ಟಕುಆನ್ ಮತ್ತು ಹಕುಯಿನ್‌ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಎಡೊ ಕಾಲದ ಭಾಗವಾಗುವವರೆಗೂ ಕದನಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಎಡೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1600೧೬೦೦-1868೧೮೬೮) ಕದನಕಲೆಗಳು ನಿಯೊ-ಕಫ್ಯೂಸಿಯಾನಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೋಡಿಯಂತಹ ಶಿಂಟೋನಿಂದ ಸಮನಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಯಿತು.<ref name="Muromoto, Wayne 2007"/>
</blockquote>
 
ಮುರೊಮೊಟೊ (2003೨೦೦೩) ಶುಂಟೋ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಾಕುವ ಬಗೆಗೆ ಪಠ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ:
<blockquote>
ಮಿಕ್ಯೋ ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮುದ್ರೆಯೆಂದರೆ "ಚಾಕು ಕೈ," ಅಥವಾ ಶುಂಟೋ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳು ಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತಿತರ ಬೆರಳುಗಳು ಒತ್ತಿಹಿಡಿದಿರುತ್ತವೆ. ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಚಲನೆಯು ಕೆಲವು ಕೊರ್ಯು ಕಾಟದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೆನ್‌ಶಿನ್ ಶೋಡೆನ್ ಕಟೊತಿ ಶಿಂಟೋ-ರಿಯುಗಳಂತಹ ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಬುದ್ಧ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಕತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಾಚಿದ ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಯು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯ ಬಿಗಿಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
| pages=136
}}
* ಡ್ರಾಗರ್, ಡಾನ್ (1980೧೯೮೦). "ಎಸೊಟೆರಿಕ್ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಬೌದ್ಧಿಸಮ್</span> ಇನ್ ಜಪಾನೀಸ್ ವಾರಿಯರ್‌ಶಿಪ್",: ಸಂಖ್ಯೆ. 3ರಲ್ಲಿ೩ರಲ್ಲಿ. ''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹೊಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಡಾನ್ ಎಫ್. ಡ್ರಾಗರ್‌ ಮೊನೊಗ್ರಾಫ್ ಸೀರೀಸ್'' ನ 'ಝೆನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಜಪಾನೀಸ್ ವಾರಿಯರ್' . ಡಿಎಫ್‌ಡಿ ಮೊನೊಗ್ರಾಫ್‌ಗಳು ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದ ಡಾನ್ ಡ್ರಾಗರ್‌ರ 1970ರ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1980ರ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರತಿಲೇಖನ.
* {{Citation
| last=Johnson
| edition=First Indian Edition
| isbn=81-215-1087-2
}}1985ರಲ್ಲಿ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್ &amp; ಕೆಗನ್ ಪೌಲ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್, ಲಂಡನ್.
 
== ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==
* ಸಾಂಡರ್ಸ್, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಡಾಲೆ (1985೧೯೮೫ ). ''ಮುದ್ರೆ : ಎ ಸ್ಟಡೀ ಅಫ್ ಸಿಂಬಾಲಿಕ್ ಗೆಸ್ಚರ್ಸ್ ಇನ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಸ್ಕಲ್ಪ್ಚರ್'' . ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. ISBN 978೯೭೮-0-691೬೯೧-01866೦೧೮೬೬-9.
* ಹರ್ಶಿ, ಗೆಟರ್ಡ್. ''[http://books.google.com/books?id=dcm8WAs-W2gC ಮುದ್ರಾಸ್: ಯೋಗ ಇನ್ ಯುವರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್].''
 
೪,೬೩೬

edits

"https://kn.wikipedia.org/wiki/ವಿಶೇಷ:MobileDiff/252604" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ